Spis numerów gazety
Strona główna
Gościniec Żyrzyński nr II/2004
Ostatnio dodane
17.1.2018
Uchwały Rady Gminy Żyrzyn uchwalone 28 grudnia 2017 r.
5.1.2018
Ogłoszenie o konkursie na wspieranie realizacji zadań publicznych w 2018 roku
3.1.2018
Informacja o wyborze najkorzystniejszej oferty w przetargu nieograniczonym na odbiór i transport odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości położonych na terenie Gminy Żyrzyn
21.12.2017
Galeria fotografii: Uroczystość wręczenia Medali za Długoletnie Pożycie Małżeńskie
19.12.2017
Historyczny rok - dwa nowe samochody ratowniczo-gaśnicze w naszej Gminie
19.12.2017
Galeria fotografii: zakup samochodu ratowniczo-gaœniczego dla OSP w Żyrzynie
19.12.2017
Galeria fotografii: zakup samochodu ratowniczo-gaœniczego dla OSP w Bałtowie
18.12.2017
Informacja z otwarcia ofert w przetargu nieograniczonym na odbiór i transport odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości położonych na terenie Gminy Żyrzyn
15.12.2017
Ostrzeżenie o oblodzeniach
15.12.2017
Kolejne nabory wniosków LGD "Zielony Pierścień"
15.12.2017
Bezpłatne warsztaty wykonywania rękodzieła ze słomy
14.12.2017
Infomacja o zmianach w rozkładzie jazdy autobusów komunikacji miejskiej
12.12.2017
Ogłoszenie o naborze na stanowisko urzędnicze w Urzędzie Gminy Żyrzyn
8.12.2017
Przetarg nieograniczony na odbiór i transport odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości położonych na terenie Gminy Żyrzyn
8.12.2017
Dodatkowy nabór do udziału w projekcie "Zielona energia w Gminie Żyrzyn - montaż kolektorów słonecznych i kotłów na biomasę"
7.12.2017
Informacja o wynikach naboru na stanowisko urzędnicze w Samorządowej Administracji Placówek Oświatowych w Żyrzynie
28.11.2017
Przetarg ustny nieograniczony na sprzedaż prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowych niezabudowanych, położonych w Osinach
28.11.2017
Obwieszczenie Wójta Gminy Żyrzyn o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Żyrzyn
24.11.2017
Zaproszenie na warsztaty makramy
24.11.2017
Podopieczni świetlicy w Żyrzynie - laureatami ogólnopolskich konkursów plastycznych
24.11.2017
Informacja o książce kulinarnej Kuriera Lubelskiego
20.11.2017
Galeria fotografii: Obchody Święta Niepodległości w Parafiance
20.11.2017
Galeria fotografii: Dożynki Powiatowe w Gołębiu
16.11.2017
Przypomnienie o obowiązku dokonania spisu zwierząt
10.11.2017
Regulamin konkursu plasycznego "Anioły Bożego Narodzenia"
31.10.2017
Galeria fotografii: Odsłonięcie tablicy pamiątkowej poświęconej poległym podczas II Wojny Światowej mieszkańcom Borysowa
27.10.2017
Galeria fotografii: Rozstrzygnięcie konkursu plastycznego "Moja Gmina za 20 lat - tu mieszkam, pracuję i wypoczywam"
27.10.2017
Informacja o żłobkach w Gminie Żyrzyn
27.10.2017
Wydarzenia: warsztaty florystyczne
27.10.2017
Informacja o projekcie: "Rozwój placówek wsparcia dziennego dzieci i młodzieży gmin wiejskich Powiatu Puławskiego"
3.10.2017
Uroczystość wręczenia nagród i wystawa prac laureatów konkursu plastycznego "Moja Gmina za 20 lat - tu mieszkam, pracuję i wypoczywam" w ramach projektu "Partycypacja w planowaniu przestrzennym"

Spis treści | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9

Listopad, w którym przyszła wolność

"Synowie moi, poszedłem w bój,
Tak, jak wasz dziadek, a ojciec mój,
Jak ojca ojciec i ojca dziad,
Co z legionami przemierzył świat,
Szukając drogi przez krew i blizny,
Do naszej wolnej ojczyzny"

Jerzy Żuławski

Odzyskanie niepodległości w powiecie puławskim zwanym przez rosyjskiego zaborcę nowo-aleksandrowskim wiąże się ściśle z działalnością Polskiej Organizacji Wojskowej. Założona na rozkaz komendanta Legionów Józefa Piłsudskiego w tajemnicy przed austriackimi i niemieckimi sojusznikami, miała przygotować ogólnonarodowe powstanie i wywalczyć tak długo oczekiwaną wolność. Organizatorem POW na terenie naszego powiatu był oddelegowany dawny żołnierz 4 pułku piechoty Legionów - Władysław Szczypa. Już w grudniu 1915 roku zorganizował komendę "I Garnizon Puławski" tworząc zręby podziemnej organizacji na terenie Powiatu Puławskiego.


Odznaka Polskiej Organizacji Wojskowej z 1918 r.

Podobną rolę jak W.Szczypa w Puławach odegrał na terenie gminy Żyrzyn Stanisław Białata, pseudonim "Biały Orlik" ze wsi Kotliny. W niej zorganizowano pierwszy odział, czyli jak wówczas nazywano sekcję POW w maju 1916 r. Wkrótce, dzięki dynamicznie rozwijającej się pracy organizacyjnej powstają dalsze sekcje w Żyrzynie Wieś i Żyrzynie Dwór. Mniej więcej w tym samym czasie Roman Łopatek "Śmiga" tworzy pluton Osiny składający się z dwóch sekcji: Osiny i Wola Osińska. Tak uformowana struktura przyjęła miano Komendy nr 3 - gmina Żyrzyn. Pierwszym komendantem został Stanisław Białata. W początkach roku 1918 na jego miejsce W.Szczypa mianował byłego legionistę i dotychczasowego instruktora Podobwodu I - Stanisława Gołębiowskiego "Ruszczyca". Funkcję komendanta plutonu Kotliny pełnił Stanisław Białata, a komendanta Osin - Franciszek Usarek.

W momencie tworzenia struktur Komenda nr 3 liczyła 12 osób. Rozrastała się i w czasie mobilizacji osiągnęła stan 48 osób. Ten wzrost liczebny spowodował konieczność zalegalizowania przynajmniej części działalności. Skorzystano z możliwości funkcjonowania w ramach dozwolonej prawem organizacji "Piechur". W gminie Żyrzyn powołano towarzystwo "Piechur" w roku 1916. Znacznie gorzej przedstawiał się stan uzbrojenia. Magazyn broni mieścił się w Kotlinach u Stanisława Białaty. Komenda nr 3 posiadała 14 karabinów austriackich, 4 rosyjskie i 6 szabel. Ćwiczenia prowadzili miejscowi komendanci, Stanisław Polak z Sielc oraz instruktor Stanisław Gołębiewski. Zorganizowane kursy instruktorskie w Młynkach ukończyli Stanisław Białata, Szczepan Deputat z Kotlin oraz Józef Boruch i Józef Wiejak z Osin.

Władysław Szczypa przekazał przez kuriera rozkaz dotyczący rozbrojenia Austriaków. Zgodnie z nim zlikwidowano posterunek w Żyrzynie w nocy z 1 na 2 listopada. Następnie "peowiacy" z Żyrzyna udali się do Wronowa, gdzie połączyli się z miejscowymi i odmaszerowali do Puław. W mieście tym siły okupanta składały się z 118 batalionu etapowego Landszturmu, taboru 1081 i stacjonującej w Wólce Profeckiej kompanii Niemców. Kompania ta, której zadaniem była ochrona kolejowego mostu na Kurówce, stanowiła realne zagrożenie. 2 listopada rozbrojono ją w pierwszej kolejności, następnie łatwiej poszło ze zrewoltowanym 118 batalionem austriackim. Zlikwidowano posterunki powiatowej żandarmerii i komendy wojskowej.

Wolność przyszła na naszej puławskiej ziemi w symboliczny Dzień Zaduszny. Był to początek długiej i krwawej drogi. Odzyskaną Wolność należało obronić i wykreślić szablą granice Rzeczpospolitej. Szły kolejne lata wypełnione walkami 1819 i 1919 roku, aż po pamiętne zwycięstwo w bitwie warszawskiej w 1920 roku.

Sławomir Pać

Menu główne
Odpady komunalne w Gminie Żyrzyn
Uchwały podatkowe i wzory deklaracji podatkowych
Wirtualny spacer po Gminie Żyrzyn
Partycypacja w planowaniu przestrzennym
Informacje o projekcie "Gmina Żyrzyn - gminą równego dostępu do Internetu"
Obchody
150. rocznicy
Bitwy pod Żyrzynem

Publikacja "Skarby Przyrody Powiatu Puławskiego"

Album
"Gmina Żyrzyn
tu warto być"
(format pdf - 12MB)

Spis treści | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9

Gmina|Urząd|Rada|Wydarzenia|Ogłoszenia|Przetargi|Galerie|Gazeta|Polecane|OPS|Biblioteka|Stowarzyszenia|Wybory 2015