Spis numerów gazety
Strona główna
Gościniec Żyrzyński nr I/2004
Ostatnio dodane
14.6.2018
List Prezesa KRUS
14.6.2018
Zaproszenie na spotkanie informacyjne dla przedsiębiorców w Starostwie Powiatowym w Puławach
14.6.2018
Zaproszenie na Międzynarodowy Festiwal Tańców "Godel'2018"
14.6.2018
Zaproszenie na X Forum Kobiet Aktywnych
11.6.2018
Zaproszenie na V Mini Festiwal Dziecięcych Zespołów Ludowych Żyrzyn 2018
11.6.2018
Zaproszenie na otwarcie świetlicy wiejskiej w Zagrodach
7.6.2018
Galeria fotografii: Jubileusz 100-lecia OSP w Żyrzynie oraz przekazanie samochodów pożarniczych do jednostek OSP w Żyrzynie i Bałtowie
7.6.2018
Przetarg nieograniczony: Rozwój zrównoważonego transportu łączącego Puławy i jego obszar funkcjonalny - budowa zatok i peronów autobusowych oraz montaż wiat przystankowych na terenie Gminy Żyrzyn
30.5.2018
Przetargi ustne nieograniczone na sprzedaż prawa własności niezabudowanych nieruchomości, stanowiących własność Powiatu Puławskiego
29.5.2018
Uchwały Rady Gminy Żyrzyn uchwalone 14 maja 2018 r.
24.5.2018
Korekta informacji z otwarcia ofert w przetargu nieograniczonym: Zielona energia w Gminie Żyrzyn - montaż kolektorów słonecznych i kotłów na biomasę
23.5.2018
Informacja z otwarcia ofert w przetargu nieograniczonym: Zielona energia w Gminie Żyrzyn - montaż kolektorów słonecznych i kotłów na biomasę
23.5.2018
Galeria fotografii: Obchody 200-lecia Oświaty Żyrzyńskiej
23.5.2018
Galeria fotografii: Święto Niezapominajki w Borysowie
23.5.2018
Galeria fotografii: Sadzenie Dębów Niepodległości przy szkołach w Osinach i Żyrzynie
23.5.2018
Informacja o wyborze najkorzystniejszej oferty w przetargu nieograniczonym na termomodernizację budynku szkoły podstawowej w Skrudkach
23.5.2018
Zaproszenie na obchody jubileuszu 100-lecia Ochotniczej Straży Pożarnej w Żyrzynie
16.5.2018
Wykaz nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży
15.5.2018
Rozpoczęcie prac nad zmianami Lokalnej Strategii Rozwoju
15.5.2018
Nabór wniosków na usuwanie wyrobów zawierających azbest
14.5.2018
Ogłoszenie o udzieleniu zamówienia w przetargu nieograniczonym na zmianę sposobu użytkowania zespołu budynków oświatowych na dom pomocy społecznej świadczący usługi bytowe, opiekuńcze i wspomagające dla ludzi starszych, wraz z przebudową, rozbudową i termomodernizacją istniejących obiektów i urządzeń budowlanych
14.5.2018
Ogłoszenie o udzieleniu zamówienia w przetargu nieograniczonym na przebudowę i modernizację budynku dawnej szkoły na świetlicę środowiskową w miejscowości Żerdź
14.5.2018
Galeria fotografii: Uroczystość z okazji 90-lecia OSP w Skrudkach
10.5.2018
Decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Lublinie, zatwierdzająca taryfę opłat za zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków na terenie gminy Żyrzyn
10.5.2018
Informacja dotycząca realizacji programu: "Przebudowa drogi gminnej nr 107444L na odcinku od km 0+000,00 do km 0+900,00 w miejscowości Kośmin"
9.5.2018
Wyjaśnienia do specyfikacji istotnych warunków zamówienia w przetargu nieograniczonym: Zielona energia w Gminie Żyrzyn - montaż kolektorów słonecznych i kotłów na biomasę
25.4.2018
Zaproszenie na piknik rodzinny "Podwieczorek na trawie w stylu RETRO - lata 20-te, lata 30-te XX wieku"
13.4.2018
Przetarg nieograniczony: Zielona energia w Gminie Żyrzyn - montaż kolektorów słonecznych i kotłów na biomasę
3.4.2018
Informacja o bezpłatnym projekcie "Mobilni na rynku pracy"
26.2.2018
Informacja dla osób zainteresowanych pełnieniem terytorialnej służby wojskowej

Spis treści | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9

Historia wsi Bałtów i Borysów

Miejscowość Bałtów leży pomiędzy terenami Zakładu Doświadczalnego IUNG w Osinach, terenami leśnymi Nadleśnictwa Państwowego Puławy oraz gruntami ornymi wsi Borysów nad rzeczką Rabik (Rosochacz). Borysów zaś graniczy z gruntami Jaworowa, lasami Nadleśnictwa oraz ze wspomnianym Bałtowem. Przepływa przez niego rzeka o ładnej nazwie Duży Pioter. Jak wiadomo wyznacznikiem terenów do zasiedleń były rzeki, tak też było w przypadku Bałtowa.

Osadnictwo na terenach Bałtowa i Borysowa datuje się na drugą połowę XIV wieku. Nazwa Borysów nawiązuje do imienia pierwszego z osadników - Borysa wywodzącego się z ludności ruskiej, która od 981 roku przemierzała tereny położone między Wieprzem a Bugiem.

Podobnie Bałtów pochodzi od imienia Baluty, który prawdopodobnie mógł być najeźdźcą. Bałtów do 1934 r. należał do parafii Gołąb, powstałej w 1326 r. Pierwsza zabudowa wsi zlokalizowana była nad małym potoczkiem w sąsiedztwie istniejącej dziś kapliczki (na zdjęciu).


Kapliczka w Bałtowie

Później założony został nieopodal folwark w miejscu, które dziś nosi nazwę Dworzysko. W tym czasie wieś Balutów należała do gołębskiego starostwa niegrodowego, położonego w województwie sandomierskim. I był wsią królewską. W 1779 r. wieś Bałtów pochłonął pożar. Starosta Gołębski odbudował ją z dodaniem materiałów z dóbr swych dziedzicznych i rzemieślników. W latach 1810 - 1864 wieś Bałtów podlegała gminie Gołąb.

Borysów występuje w źródłach jako wieś szlachecka należąca do parafii Konińska Wola (Końskowola). W bezpośrednim sąsiedztwie wsi istniał folwark, do 1656 r. stanowiący własność zmieniających się właścicieli dóbr żyrzyńskich, a od 1624 r. znalazł się w rękach zakonu jezuitów. Po przegranej bitwie Stefana Czarnieckiego z wojskami szwedzkimi, najeźdźcy spalili folwark.

W 1910 r. wybuchł pożar niszcząc całą wieś, po którym mieszkańcy zrezygnowali z zabudowy w dawnych siedliskach i osiedlili się przy głównym trakcie Żyrzyn-Gołąb, po obu stronach drogi.

Po pierwszej wojnie światowej uruchomiona została jednoklasowa szkoła powszechna.

Po Powstaniu Styczniowym, którego jedną z aren była Bitwa pod Żyrzynem, rozpoczęto proces uwłaszczenia włościan. Uwłaszczonym przyznano dobra będące w ich posiadaniu. Dodatkowo otrzymali serwituty, czyli prawo do zbierania opału i wypasu bydła w lasach dworskich.

Po wybuchu I Wojny Światowej w 1914 r. linia frontu objęła Bałtów i Borysów, w których stacjonowały wojska rosyjskie. Mieszkańcy zmuszeni byli szukać schronienia w lesie Jawor w ziemiankach. Do rosyjskiego wojska wcielono wielu mężczyzn, którzy zazwyczaj nie wracali do domu, a we wsiach zostały tylko zgliszcza i głód.

W latach międzywojennych 1921-1928 wsie odbudowały się, ukończono szereg inwestycji w tym odcinek bitej drogi (bruk) mającej długość 930 mb. oraz zbudowano drewnianą szkołę w Borysowie stojącą do dziś (na zdjęciu). Co ciekawe - jako pierwszą w gminie po odzyskaniu niepodległości.


Szkoła w Borysowie

Szkoła w Bałtowie powstała w wyniku heroicznej walki z urzędnikami. Mieszkańcy bez pozwolenia starosty puławskiego sami w czynie społecznym wybudowali murowaną szkołę w 1934 roku. Powstała Ochotnicza Straż Pożarna w Borysowie oraz zorganizowano pododdziały Związku Strzeleckiego, prowadzonych przez podoficerów rezerwy. Pod koniec lat trzydziestych o rozrywkę i kulturę dbały Związki Młodzieży Wiejskiej RP "Wici".


Pomnik pomordowanych w Bałtowie w 1943 roku

W okresie okupacji hitlerowskiej działały dwie organizacje podziemne: Armia Krajowa oraz Bataliony Chłopskie, które nadały wsiom kryptonimy "Bolesława", "Bola" dla Bałtowa i "Bronia", "Bronisława" dla Borysowa. Oddziały te czuwały nad porządkiem wśród zniewolonej ludności, demaskując konfidentów, niszcząc gorzelnie, kolportując prasę konspiracyjną. Ludność wiejska, pomimo trudnych czasów pomagała prześladowanym i oddziałom konspiracyjnym, narażając życie swoje i rodziny. W Bałtowie na Dworzysku, gdzie ukrywano zbiegłych z obozu w Dęblinie, co 12 lipca 1943 roku, mieszkańcy przypłacili życiem. W Borysowie pomimo tak wielkiego zagrożenia ukrywano żydowskie dzieci.

E.R.

Menu główne
Odpady komunalne w Gminie Żyrzyn
Uchwały podatkowe i wzory deklaracji podatkowych
Wirtualny spacer po Gminie Żyrzyn
Partycypacja w planowaniu przestrzennym
Informacje o projekcie "Gmina Żyrzyn - gminą równego dostępu do Internetu"
Obchody
150. rocznicy
Bitwy pod Żyrzynem

Publikacja "Skarby Przyrody Powiatu Puławskiego"

Album
"Gmina Żyrzyn
tu warto być"
(format pdf - 12MB)

Spis treści | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9

Gmina|Urząd|Rada|Wydarzenia|Ogłoszenia|Przetargi|Galerie|Gazeta|Polecane|OPS|Biblioteka|Stowarzyszenia