Spis numerów gazety
Strona główna
Gościniec Żyrzyński nr I/2004
Ostatnio dodane
17.1.2018
Uchwały Rady Gminy Żyrzyn uchwalone 28 grudnia 2017 r.
5.1.2018
Ogłoszenie o konkursie na wspieranie realizacji zadań publicznych w 2018 roku
3.1.2018
Informacja o wyborze najkorzystniejszej oferty w przetargu nieograniczonym na odbiór i transport odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości położonych na terenie Gminy Żyrzyn
21.12.2017
Galeria fotografii: Uroczystość wręczenia Medali za Długoletnie Pożycie Małżeńskie
19.12.2017
Historyczny rok - dwa nowe samochody ratowniczo-gaśnicze w naszej Gminie
19.12.2017
Galeria fotografii: zakup samochodu ratowniczo-gaœniczego dla OSP w Żyrzynie
19.12.2017
Galeria fotografii: zakup samochodu ratowniczo-gaœniczego dla OSP w Bałtowie
18.12.2017
Informacja z otwarcia ofert w przetargu nieograniczonym na odbiór i transport odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości położonych na terenie Gminy Żyrzyn
15.12.2017
Ostrzeżenie o oblodzeniach
15.12.2017
Kolejne nabory wniosków LGD "Zielony Pierścień"
15.12.2017
Bezpłatne warsztaty wykonywania rękodzieła ze słomy
14.12.2017
Infomacja o zmianach w rozkładzie jazdy autobusów komunikacji miejskiej
12.12.2017
Ogłoszenie o naborze na stanowisko urzędnicze w Urzędzie Gminy Żyrzyn
8.12.2017
Przetarg nieograniczony na odbiór i transport odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości położonych na terenie Gminy Żyrzyn
8.12.2017
Dodatkowy nabór do udziału w projekcie "Zielona energia w Gminie Żyrzyn - montaż kolektorów słonecznych i kotłów na biomasę"
7.12.2017
Informacja o wynikach naboru na stanowisko urzędnicze w Samorządowej Administracji Placówek Oświatowych w Żyrzynie
28.11.2017
Przetarg ustny nieograniczony na sprzedaż prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowych niezabudowanych, położonych w Osinach
28.11.2017
Obwieszczenie Wójta Gminy Żyrzyn o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Żyrzyn
24.11.2017
Zaproszenie na warsztaty makramy
24.11.2017
Podopieczni świetlicy w Żyrzynie - laureatami ogólnopolskich konkursów plastycznych
24.11.2017
Informacja o książce kulinarnej Kuriera Lubelskiego
20.11.2017
Galeria fotografii: Obchody Święta Niepodległości w Parafiance
20.11.2017
Galeria fotografii: Dożynki Powiatowe w Gołębiu
16.11.2017
Przypomnienie o obowiązku dokonania spisu zwierząt
10.11.2017
Regulamin konkursu plasycznego "Anioły Bożego Narodzenia"
31.10.2017
Galeria fotografii: Odsłonięcie tablicy pamiątkowej poświęconej poległym podczas II Wojny Światowej mieszkańcom Borysowa
27.10.2017
Galeria fotografii: Rozstrzygnięcie konkursu plastycznego "Moja Gmina za 20 lat - tu mieszkam, pracuję i wypoczywam"
27.10.2017
Informacja o żłobkach w Gminie Żyrzyn
27.10.2017
Wydarzenia: warsztaty florystyczne
27.10.2017
Informacja o projekcie: "Rozwój placówek wsparcia dziennego dzieci i młodzieży gmin wiejskich Powiatu Puławskiego"
3.10.2017
Uroczystość wręczenia nagród i wystawa prac laureatów konkursu plastycznego "Moja Gmina za 20 lat - tu mieszkam, pracuję i wypoczywam" w ramach projektu "Partycypacja w planowaniu przestrzennym"

Spis treści | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9

Historia wsi Bałtów i Borysów

Miejscowość Bałtów leży pomiędzy terenami Zakładu Doświadczalnego IUNG w Osinach, terenami leśnymi Nadleśnictwa Państwowego Puławy oraz gruntami ornymi wsi Borysów nad rzeczką Rabik (Rosochacz). Borysów zaś graniczy z gruntami Jaworowa, lasami Nadleśnictwa oraz ze wspomnianym Bałtowem. Przepływa przez niego rzeka o ładnej nazwie Duży Pioter. Jak wiadomo wyznacznikiem terenów do zasiedleń były rzeki, tak też było w przypadku Bałtowa.

Osadnictwo na terenach Bałtowa i Borysowa datuje się na drugą połowę XIV wieku. Nazwa Borysów nawiązuje do imienia pierwszego z osadników - Borysa wywodzącego się z ludności ruskiej, która od 981 roku przemierzała tereny położone między Wieprzem a Bugiem.

Podobnie Bałtów pochodzi od imienia Baluty, który prawdopodobnie mógł być najeźdźcą. Bałtów do 1934 r. należał do parafii Gołąb, powstałej w 1326 r. Pierwsza zabudowa wsi zlokalizowana była nad małym potoczkiem w sąsiedztwie istniejącej dziś kapliczki (na zdjęciu).


Kapliczka w Bałtowie

Później założony został nieopodal folwark w miejscu, które dziś nosi nazwę Dworzysko. W tym czasie wieś Balutów należała do gołębskiego starostwa niegrodowego, położonego w województwie sandomierskim. I był wsią królewską. W 1779 r. wieś Bałtów pochłonął pożar. Starosta Gołębski odbudował ją z dodaniem materiałów z dóbr swych dziedzicznych i rzemieślników. W latach 1810 - 1864 wieś Bałtów podlegała gminie Gołąb.

Borysów występuje w źródłach jako wieś szlachecka należąca do parafii Konińska Wola (Końskowola). W bezpośrednim sąsiedztwie wsi istniał folwark, do 1656 r. stanowiący własność zmieniających się właścicieli dóbr żyrzyńskich, a od 1624 r. znalazł się w rękach zakonu jezuitów. Po przegranej bitwie Stefana Czarnieckiego z wojskami szwedzkimi, najeźdźcy spalili folwark.

W 1910 r. wybuchł pożar niszcząc całą wieś, po którym mieszkańcy zrezygnowali z zabudowy w dawnych siedliskach i osiedlili się przy głównym trakcie Żyrzyn-Gołąb, po obu stronach drogi.

Po pierwszej wojnie światowej uruchomiona została jednoklasowa szkoła powszechna.

Po Powstaniu Styczniowym, którego jedną z aren była Bitwa pod Żyrzynem, rozpoczęto proces uwłaszczenia włościan. Uwłaszczonym przyznano dobra będące w ich posiadaniu. Dodatkowo otrzymali serwituty, czyli prawo do zbierania opału i wypasu bydła w lasach dworskich.

Po wybuchu I Wojny Światowej w 1914 r. linia frontu objęła Bałtów i Borysów, w których stacjonowały wojska rosyjskie. Mieszkańcy zmuszeni byli szukać schronienia w lesie Jawor w ziemiankach. Do rosyjskiego wojska wcielono wielu mężczyzn, którzy zazwyczaj nie wracali do domu, a we wsiach zostały tylko zgliszcza i głód.

W latach międzywojennych 1921-1928 wsie odbudowały się, ukończono szereg inwestycji w tym odcinek bitej drogi (bruk) mającej długość 930 mb. oraz zbudowano drewnianą szkołę w Borysowie stojącą do dziś (na zdjęciu). Co ciekawe - jako pierwszą w gminie po odzyskaniu niepodległości.


Szkoła w Borysowie

Szkoła w Bałtowie powstała w wyniku heroicznej walki z urzędnikami. Mieszkańcy bez pozwolenia starosty puławskiego sami w czynie społecznym wybudowali murowaną szkołę w 1934 roku. Powstała Ochotnicza Straż Pożarna w Borysowie oraz zorganizowano pododdziały Związku Strzeleckiego, prowadzonych przez podoficerów rezerwy. Pod koniec lat trzydziestych o rozrywkę i kulturę dbały Związki Młodzieży Wiejskiej RP "Wici".


Pomnik pomordowanych w Bałtowie w 1943 roku

W okresie okupacji hitlerowskiej działały dwie organizacje podziemne: Armia Krajowa oraz Bataliony Chłopskie, które nadały wsiom kryptonimy "Bolesława", "Bola" dla Bałtowa i "Bronia", "Bronisława" dla Borysowa. Oddziały te czuwały nad porządkiem wśród zniewolonej ludności, demaskując konfidentów, niszcząc gorzelnie, kolportując prasę konspiracyjną. Ludność wiejska, pomimo trudnych czasów pomagała prześladowanym i oddziałom konspiracyjnym, narażając życie swoje i rodziny. W Bałtowie na Dworzysku, gdzie ukrywano zbiegłych z obozu w Dęblinie, co 12 lipca 1943 roku, mieszkańcy przypłacili życiem. W Borysowie pomimo tak wielkiego zagrożenia ukrywano żydowskie dzieci.

E.R.

Menu główne
Odpady komunalne w Gminie Żyrzyn
Uchwały podatkowe i wzory deklaracji podatkowych
Wirtualny spacer po Gminie Żyrzyn
Partycypacja w planowaniu przestrzennym
Informacje o projekcie "Gmina Żyrzyn - gminą równego dostępu do Internetu"
Obchody
150. rocznicy
Bitwy pod Żyrzynem

Publikacja "Skarby Przyrody Powiatu Puławskiego"

Album
"Gmina Żyrzyn
tu warto być"
(format pdf - 12MB)

Spis treści | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9

Gmina|Urząd|Rada|Wydarzenia|Ogłoszenia|Przetargi|Galerie|Gazeta|Polecane|OPS|Biblioteka|Stowarzyszenia|Wybory 2015