II Parafialny Konkurs Palm Wielkanocnych - Parafianka 2008

Ważnym elementem obchodów Świąt Wielkanocnych jest palma. Palmy wielkanocne święcone w Niedzielę Palmową na pamiątkę wjazdu Chrystusa do Jerozolimy są symbolem zmartwychwstania i nieśmiertelności. Święcenie palm jest znane w Polsce od IX w., a niedziela ta znana jest w naszej tradycji jako Kwietna lub Wierzbowa. W tradycji ludowej zielona gałąź symbolizowała życie, radość i siły witalne. Palmy wykonywano z wierzby i drzewa cisowego roślin, które posiadają magiczną moc i są afirmacją życia.

Gałązka wierzbowa, która najwcześniej wypuszcza zielone liście chroni człowieka oraz jego dobytek przed chorobą, szkodnikami i klęskami spowodowanymi przez siły natury, a jej moc potęgowało jeszcze święcenie. Wierzono, że bazie wierzbowe chronią przed bólem gardła i febrą, a zwierzęta przed chorobami. Uderzenie palmą miało służyć dobremu zdrowiu. Praktykowane było również wkładanie palm w pierwszą skibę i w sieci rybackie, co miało zapewnić dobre zbiory oraz wykonywano krzyżyki z kawałków palm i przybijano do drzwi domostwa, aby chroniły przed nagłymi klęskami.

Najważniejszym akcentem w obchodach Niedzieli Palmowej jest święcenie palm i uroczyste procesje z nimi. Niestety zwyczaj ten powoli zanika. Na naszym terenie tradycję wykonywania palm podtrzymują mieszkańcy parafii p.w. św. Andrzeja Boboli w Parafiance.

16 marca 2008 r. odbył się II Parafialny Konkurs Palm Wielkanocnych - Parafianka 2008, do którego stanęło 51 palm różnej wielkości, wykonanych przez młodzież i dorosłych mieszkańców parafii oraz uczniów Szkoły Podstawowej w Kośminie i Szkoły Podstawowej im. H. Sienkiewicza w Skrudkach.

Istotą wydarzenia jest prawdziwe ludzkie spotkanie wobec tego, co przynosi okres Wielkiego Postu i Wielkanocy - to co jest istotą chrześcijańskiego wymiaru tego czasu oraz tradycja, zwyczaje i obrzędy naszego polskiego domu. Sięganie do źródła i korzeni pozwala na uświadomienie tego co stanowi o niepodważalnych wartościach narodu, jego odrębności i bogactwie kulturowym. Ważnym celem teraźniejszości jest zatem przywoływanie obrazów przeszłości poprzez sięganie do korzeni i źródeł - do tego, co ponadczasowe, by dziedzictwo ojców naszych zachować i chronić dla przyszłych pokoleń.

To tradycja wieki całe
robić palmy duże, małe.
Do kościoła ludzie prości
niosą palmy tak z radości.
Zioła, trawy,liście, kwiaty,
pęki ozdób - strój bogaty.
Palma tak jest wystrojona!
Stoi dumna już skończona,
aby była poświęcona,
przez jurorów nagrodzona.

autorka: Maria Szlendak z Kośmina

Celem konkursu było kształtowanie i rozwijanie zainteresowań dorosłych mieszkańców, dzieci i młodzieży tradycyjną kulturą ludową oraz plastyką obrzędową, zastosowanie nowych technik plastycznych oraz pobudzenie aktywności artystycznej mieszkańców.

Palmy oceniane były w trzech kategoriach: palma tradycyjna, palma nowoczesna i palma dziecięca. Najmniejsza ilość palm reprezentowała kategorię "palma tradycyjna" być może dlatego, że tradycyjna palma jest jak domowa wielkanocna baba - musi powstać tylko z naturalnych składników. Sztuczne kwiaty i błyszczące wstążki dyskwalifikują uczestników. Proces przygotowania palmy rozpoczyna się już latem i jesienią. Wtedy trzeba zebrać kwiaty i ozdoby, z których palma powstanie, zasuszyć je i przechować do Wielkiego Postu. Wykonanie kolorowej palmy, w której są tylko trawy, zioła i kwiaty jest trudne. Ożywić palmę można wyłącznie bukszpanem, barwinkiem oraz innymi roślinami zimozielonymi.

Komisja konkursowa w składzie: przewodniczący ks. Stefan Kloza - proboszcz parafii Parafianka oraz członkowie: Anna Filipowska - redaktor naczelna "Tygodnika Powiśle", Urszula Buglewicz - redaktor tygodnika "Niedziela", Iwona Matysiak-Borucka z Urzędu Gminy w Żyrzynie miała nie lada problem z dokonaniem oceny zgłoszonych prac ponieważ w tym roku palmy były większe i piękniejsze. Jurorzy brali pod uwagę sposób wykonania palmy, wykorzystanie materiałów, zdobnictwo i formę.

Stosując te kryteria jury ogłosiło wyniki konkursu:

W kategorii palma dziecięca: 1 miejsce zajęła Ewa Grad - uczennica VI klasy SP w Skrudkach, 2 miejsce zajęły Ola Chachaj i Ania Rybak - uczennice VI klasy SP w Kośminie, 3 miejsce zajęła Kasia Głuch - uczennica V klasy SP w Skrudkach.

Nagrodę specjalną za najdłuższą palmę dziecięcą otrzymali uczniowie V klasy SP w Kośminie. Wykonana przez nich palma osiągnęła wysokość 2,5 metra.

W kategorii palma nowoczesna: 1 miejsce zajęła pani Maria Plachta z Kośmina, 2 miejsce zajęła pani Janina Wawer z Kośmina, a 3 miejsce zdobyła pani Eliza Okonowska z Kośmina.

W kategorii palma tradycyjna jury przyznało nagrody za dwa pierwsze miejsca oraz nagrodę specjalną: 1 miejsce zajęły panie Alina Capała i Alina Ciosek z Kośmina, które otrzymały również nagrodę specjalną za najdłuższą, mierzącą 3,80 m palmę tegorocznego konkursu, 2 miejsce zajęła pani Jadwiga Wolska z Parafianki.

W tegorocznym konkursie, Kośmin okazał się, jak to określiła jedna z jurorek, "zagłębiem talentów rękodzielniczych". Która wieś na ten tytuł zasłuży w przyszłym roku? Pamiętajmy również, że im dłuższa palma wielkanocna, tym większa pomyślność dla twórcy!

Laureaci otrzymali dyplomy oraz nagrody książkowe, których głównym fundatorem był Ksiądz Proboszcz. Nagrodę dla laureatki I miejsca w kategorii "palma nowoczesna" ufundowała redakcja "Tygodnika Powiśla". Wszyscy uczestnicy konkursu otrzymali upominki ufundowane przez redakcję Tygodnika Katolickiego "Niedziela" oraz zostali poczęstowani słodyczami, które ufundowały panie z Kośmina: Urszula Janiszek, Zofia Grzechnik, Maria Płachta i Alina Ciosek.

I znowu jak w roku poprzednim podziwialiśmy górujące nad wiernymi w czasie procesji palmy bardzo wysokie oraz te mniejsze trzymane w ręku, zrobione w kształcie bukietu.

Mimo, że nagród było sporo, to zasługujących na nie jeszcze więcej. No cóż, w następnym roku znów będzie Niedziela Palmowa, znowu będziemy robić palmy i brać udział w konkursie.

Organizatorzy konkursu bardzo dziękują wszystkim wykonawcom palm za zaangażowanie, wytrwałość i trud ich tworzenia, sponsorom za piękne i cenne nagrody a jurorom za obiektywne ocenianie.

Przysłowie: "Pogody w kwietne niedziele wróżą urodzajów wiele".

Alina Ciosek