Historia i wieś. Zabytki wokół nas.

Słowa niniejszego artykułu i zarazem apelu, zilustrowano fotografiami ukazującymi dwa dworki, które niegdyś stały na terenie Gminy, a których już nie ma.

Redakcja "Gościńca Żyrzyńskiego" zwraca się do Państwa z prośbą o wyjaśnienie losów przedstawionych budowli. W miarę możliwości prosimy o historię tych dworków przedstawioną na piśmie. Będziemy też wdzięczni o przekazanie nam starych fotografii obrazujących życie i świetność tych domów.

Tak jak prezentowane na zdjęciach dworki - wieś, którą znali nasi dziadkowie szybko znika z naszego krajobrazu, a jej malowniczość zostanie zapomniana przez następne pokolenia jej mieszkańców.


Dworek nr 1

Te stare domy były niegdyś pełne życia, życia wyznaczanego rytmem pór roku, świąt i pracy. Tętniły przecież śpiewem weselnym i modlitwą za zmarłych, spotkaniami sąsiedzkimi i świąteczną biesiadą, urodzinami i śmiercią naszych bliskich. Te nasze domy w otoczeniu kwiatowego ogródka grodzonego sztachetami, z podwórzem zamkniętym stodołą, oborą i sadem z wiśniami, gruszami i jabłoniami, są nam jeszcze bardzo bliskie. Kochamy je, chociaż nie były one szczytem wygód cywilizacyjnych. To są przecież nasze zabytki, to jest nasz "Rzym"!

Może jednak warto utrwalić, zachować i ocalić od zapomnienia starą wieś. Warto też zastanowić się nad ocaleniem ostatnich starych domostw czy innych budowli. Teraz wydaje się to bardziej wykonalne z uwagi na możliwości sfinansowania tego rodzaju przedsięwzięć ze środków UE przeznaczonych na zachowanie dziedzictwa narodowego wsi. Może warto zachować starą chałupę z jej piecem i okapem, zapieckiem, drewnianą podłogą, duchówką, łóżkami ze słomianymi siennikami, świętymi obrazami i lipką w oknie, okiennicami, komorą i strychem.

Ratujmy je i zachowajmy dla naszych dzieci i wnuków, po to, aby tam odtwarzać tradycje ludowe bo to są skarby naszej kultury, a innych nie mamy!


Dworek nr 2

Korzystając z okazji zwracamy się z prośbą o dostarczenie do siedziby GCI starych zdjęć przedstawiających nasze wsie (domy, ulice), ludzi w trakcie zajęć (np. młocki, żniw, sianokosów, orki), święta i uroczystości (wesela, korowody, procesje, modlitwy) tradycje świąteczne, inne takie jak: młyny, tartaki, wiatraki, kapliczki oraz wnętrza domów i okolicznych dworków. Będziemy je skanować i opisywać, będziemy je gromadzić w pamięci komputerowej i udostępniać dla celów edukacji naszych dzieci i młodzieży, będziemy je wystawiać i pokazywać szerokiej publiczności. Może w ten sposób przyczynimy się do powstania wiejskiego muzeum.

Fotografie dworków pochodzą ze zbiorów pana Wojciecha Kuby z Puław.

L.G.