Historia wsi Osiny

Miejscowość Osiny leży nieopodal Woli Osińskiej, Sielc i Wronowa. Powstanie jej datuje się podobnie jak z większością wsi z terenu Gminy na drugą połowę XIV wieku.

W XV wieku wieś należała do parafii Końskowola, a właścicielami była rodzina Końskich herbu Rawa. Następni właściciele to rodzina Tęczyńskich, po której dobra przechodzą w ręce książąt Zbarskich. Sam Książę Krzysztof Zbarski miał stanowisko koniuszego koronnego i do śmierci rezydował w Osinach. Rodzina Opalińskich odkupiła włości od Tęczyńskich, które przechodzą w posag córce Zofii Opalińskiej. Ta wyszła za mąż za marszałka wielkiego koronnego Stanisława Lubomirskiego. Osiny stały się własnością Lubomirskich, które tradycyjnie przeszły na córkę Elżbietę i jej męża. Z kolei dobra oddano córce Zofii wcześnie owdowiałej po Stanisławie Denhoffie. Właścicielka powtórnie wychodzi za mąż w 1731 roku za księcia Augusta Aleksandra Czartoryskiego. Od 1782 r. Osiny pozostają w posiadaniu Adama Czartoryskiego i jego małżonki Izabeli.

Upadek Powstania Listopadowego oraz represje za udział rodziny Czartoryskich przyczyniły się do konfiskaty dóbr i w 1835 roku majątek przechodzi na własność rządu. W 1867 przyszło uwłaszczenie a Osiny weszły w skład gminy Żyrzyn. Od tego czasu wieś dynamicznie rozwija się ekonomicznie, oświatowo i politycznie, stając się tak silnym ośrodkiem jak Nałęczów.

Wacław Kryszewski dzierżawca rządowy majątku był pierwszym prekursorem nowoczesnych rozwiązań w technologii produkcji rolnej i innowacyjnych rozwiązań organizacyjnych na naszych terenach. W 1898 założył spółkę rolniczo-handlową "Ogniwo".


Figura i fragment Remizy Strażackiej w centrum Osin

W 1904 powstaje ruch polityczny chłopów Lubelszczyzny - Koło Polskiego Związku Ludowego, zagorzały przeciwnik caratu, a także Towarzystwo Szerzenia Oświaty "Światło". Dwa lata później swoją działalność zaczyna Szkoła Powszechna.

W okresie międzywojennym prężnie działa Koło Związku Młodzieży Wiejskiej Rzeczpospolitej Polskiej "Wici", której przywódcą duchowym był Jan Pasiak. "Ucz się, abyś nie był wołem roboczym, ale świadomym twórcą nowego życia" - to ponadczasowa deklaracja młodego pokolenia członków koła, odczuwających głód wiedzy. Niedostępność wszystkich klas szkoły powszechnej, stała się impulsem do samokształcenia. Prowadzono literackie spotkania dyskusyjne, które apogeum osiągnęły w 1938 roku na tak zwanym "Poranku Literackim" w Żyrzynie nad stawem. W spotkaniu udział wzięło ponad 5 tysięcy młodzieży z pobliskich powiatów. Wiersze recytował sam Stanisław Młodożeniec.


Nowa i nowoczesna szkoła w Osinach

Okupacja niemiecka przyczyniła się do powstania dwóch zbrojnych organizacji niepodległościowych: Batalionów Chłopskich i Armii Krajowej. Do ich zadań należało głównie: kolportaż prasy konspiracyjnej, strzeżenie moralności i porządku, ukrywanie zbiegów rosyjskich z obozu w Dęblinie, rozbrajanie wojsk nieprzyjacielskich, dywersja. Największe osiągnięcia to akcja zniszczenia list kontyngentowych młodzieży kierowanej na roboty do Niemiec oraz wysadzenie pod Gołębiem pociągu i wagonów pełnych amunicji co upamiętniono pomnikiem na stacji kolejowej w Gołębiu.


Kościół w Osinach

Trudne czasy dla Osin nastały również po wojnie. Wraz z wiosną w kwietniu 1953 roku wybuchł pożar, zamieniając w zgliszcza większą część wsi. Osiny podniosły się i jako jedna z najludniejszych Wsi w Gminie doczekała się własnej parafii. Data 18 marca 1992 r. stał się dniem powołania parafii p.w. Matki Boskiej Królowej Polski.

R.E.