Twórczość ludowa i folklorystyczna naszej wsi - Kotlińskie Perełki

O tym, że kultura ludowa w Gminie Żyrzyn jest wciąż żywa, mogliśmy się przekonać obserwując prezentacje twórców ludowych i zespołów śpiewaczych na tegorocznych dożynkach gminnych. Ponad czterdzieści osób z terenu naszej gminy należy do Klubu Twórców Ludowych, kilkanaście osób jest członkami ogólnopolskiego Stowarzyszenia Twórców Ludowych. Aktywna działalność naszych, gminnych twórców przejawiała się w uczestnictwie w imprezach folklorystycznych, lokalnych, ogólnopolskich takich jak: konkursy, "Cepeliady" w Warszawie, Krakowie czy Ogólnopolskim Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu.

Zaczynając cykl artykułów o twórczości ludowej i folklorystycznej naszej wsi, nie zaprzeczając, iż kierujemy się patriotyzmem lokalnym, przybliżamy i przedstawiamy Zespół Śpiewaczy Kotlinianki z Kotlin, cichej wioski pięknie położonej przy żyrzyńskim lesie.

Zespół Kotlinianki jest esencją tego, co w życiu i folklorze jest prawdziwe i najpiękniejsze. W skład grupy wchodzi 16 pań o głosach ciepłych, zgranych, jakby śpiewała jedna osoba. Zespół istnieje od 1988 roku, a powstał jako kontynuacja istniejącego już od lat sześćdziesiątych Koła Gospodyń Wiejskich, zdopingowany przez własne środowisko w celu uświetnienia otwarcia Remizy Strażackiej. Przewodniczącą KGW była wówczas pani Janina Próchniak. "Zaśpiewaliśmy kilka starych pieśni, które spodobały się nie tylko nam, ale i publiczności. Przypadkowo na otwarciu remizy znalazła się pani Janina Zyga, instruktor z Wojewódzkiego Domu Kultury, której też się spodobało nasze śpiewanie i tak to się zaczęło" - mówią panie z zespołu.


Zespół śpiewaczy Kotlinianki

Pomoc merytoryczna i porady od instruktorów WDK zaowocowały wieloma godzinami spotkań, wspólnej pracy nad repertuarem wyszukanym przez śpiewaczki, dziesiątkami wyśpiewanych pieśni, wśród których trafiały się prawdziwe perełki z autentycznego folkloru. Praca przynosiła owoce. Oryginalnością wykonania doborem melodii zachwycają słuchaczy, komisje festiwalowe i konkursowe.


Kotlinianki urzekły swoim śpiewem generała Batalionów Chłopskich Franciszka Kamińskiego

Dwa lata od powstania zespołu w 1990 roku panie odnoszą swój pierwszy wielki sukces - podczas Przeglądu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Lublinie zostają wyróżnione i zaproszone do udziału w XXIV Ogólnopolskim Festiwalu Kapel i Śpiewaków w Kazimierzu. Jury festiwalowe za wykonanie pieśni: "Żytko moje żytko", Śmigus dyngus", "Po majowej rosie" przyznaje Kotliniankom III nagrodę.


Pierwszy występ w Kazimierzu

"Pieśń, choćby najpiękniejsza, aby ożyć, musi być zaśpiewana równo, zgodnie, z przekonaniem o jej wartości i ważności. Wymaga to wiele ćwiczeń, czasu "urwanego" z domowych obowiązków, pracy w polu, a poświęconego na próby, spotkania i wyjazdy" - powtarzała swoim podopiecznym pani Janina Biegalska wierny opiekun i doradca zespołu.

Panie lubią folklor, kolorowe lubelskie stroje, które uszyły i utkały sobie same, piosenki i pieśni lubelskiej wsi i wszystko co jest związane z kulturą ludową. Chętnie przychodziły na próby, mimo zmęczenia codzienną pracą w gospodarstwie, bo jak mówią: "przez te wszystkie lata bywało różnie, ale gdy są razem jest wesoło gwarno i ludowo".

Okazji do koncertów nigdy nie brakowało i nie brakuje - zapraszane uświetniały i uświetniają uroczystości gminne, powiatowe, biorą udział w przeglądach regionalnych i wojewódzkich.

Śpiewaczki z Kotlin dopracowały się bardzo różnego repertuaru pieśni weselnych, pogrzebowych, rekruckich, sierocych, ballad miłosnych i o tematyce historycznej. Zespół działa na trzech płaszczyznach artystycznych: śpiew rodzimych pieśni ludowych, występy kabaretowe oparte na własnych tekstach oraz twórczość teatralna związana z prezentacją zwyczajów i obrzędów naszego regionu. Wspaniałym dorobkiem artystycznym zespołu jest ocalenie i utrwalenie wielu kolęd, pastorałek ludowych, pieśni i piosenek, przyśpiewek weselnych z terenu naszej gminy. Z ambicjami popartymi pracą i takim repertuarem wiązały się wyróżnienia, nagrody, dyplomy uznania za pracę w kultywowaniu tradycji ludowych regionu, którymi doceniano zespół wielokrotnie.


Dworek modrzewiowy z Żyrzyna znajdujący się w Muzeum Wsi Lubelskiej gościł często zespół z Kotlin

Nie sposób wyliczyć wszystkich nagród i wyróżnień, ale należy wymienić chociaż te najważniejsze:


Wojewódzkie Dożynki w Krzywdzie. Wieniec wykonany przez członkinie zespołu zajął I miejsce w konkursie

Wszystkie dyplomy, wyróżnienia i dowody uznania panie skrzętnie przechowują w swojej kronice zespołu, którą prowadzą od początku istnienia zespołu i dbają o te pamiątki jak o coś najważniejszego i najcenniejszego. A oto osoby, które tworzą zespół: Janina Kręgiel - była wieloletnia kierowniczka zespołu, Władysława Marek - kierowniczka, Henryka Próchniak, Henryka Gruda, Stanisława Nowacka, Maria Maciak, Kazimiera Wawer, Janina Chabros, Zofia Skrzypiec, Zofia Szaruga, Maria Stachyra, Regina Staniak, Danuta Olszak. Artystki swoją wiedzę, miłość do śpiewu i tradycji ludowych chętnie przekazują kolejnym pokoleniom. W tym roku zespół zasiliły 4 młode panie: Anna Nowacka, Jadwiga Janusz, Halina Sławek oraz Barbara Kobus.

Wszystkim paniom dziękujemy za pracę związaną z kultywowaniem tradycji naszych ojców, za rozwój i propagowanie kultury ludowej naszej gminy i regionu. Gratulujemy i życzymy dalszych sukcesów oraz wydania od dawna pisanej książki o historii zespołu.

T.G.