Rezerwat w gminie

Jedyny i niepowtarzalny Rezerwat Przyrody, należący do najważniejszych w kraju węzłów ekologicznych, zajmujący teren naszej Gminy - Piskory, doczekał się szerszego zainteresowania ze strony Unii Europejskiej.

Bogactwo i różnorodność gatunków roślinnych, zwierzęcych, a jednocześnie znaczna liczebność siedliskowych populacji, spełniły wymagania dyrektyw stawianych przez program Natura 2000. Co za tym idzie Piskory zostały przyjęte do systemu sieci obszarów szczególnie chronionych w Polsce, a wszystkie obszary chronione zebrane z krajów członkowskich UE, tworzą Europejską Sieć Ekologiczną (EECONET).


Wysychające J. Piskory

Jezioro Piskory wraz z otaczającymi je lasami weszły w skład obszarów Doliny Dolnego Wieprza, które podzielono na Obszar Specjalnej Ochrony (OSO), a także Specjalny Obszar Ochrony(SOO). Obszary te pomimo podobnego nazewnictwa i pokrywania się ze sobą wyznaczoną powierzchnią, dotyczą ochrony innych populacji. Pierwszy z obszarów obejmuje tereny lęgowe ptaków zagrożonych wyginięciem i tych, które corocznie przylatują by gniazdować pośród podmokłych łąk oraz przybrzeżnej roślinności.

Nad Jeziorem Piskory napotkać można bąka - mistrza kamuflażu, torpedującą rybitwę białoskrzydłą, balet żurawi podczas pory godowej, czujne gęsi gęgawy, nurkującego perkoza zausznika, brodzące czaple siwe i białe oraz małą kurkę zielonkę. Teren patrolowany jest przez błotniaka stawowego. Z sąsiadujących łęgów olszowych dobiegają odgłosy orlika krzykliwego i puchacza, a w koronach drzew widać gniazda bociana czarnego i wspomnianych czapli. Gdzieś pomiędzy wierzchołkami lasu i łanami traw króluje orzeł bielik.


Nieczynna piaskownia w pobliżu Piskor i występująca na jej terenie Marsylia czterolistna

Drugi z wydzielonych obszarów związany jest z siedliskami poszczególnych gatunków roślin i zwierząt, pomijając ptaki. Zakresem swoim obejmuje dolinę rzeki Wieprz i sąsiadujące od południa lasy z zespołem wydm w otoczeniu zbiornika. W nieczynnej piaskowni w pobliżu jeziora między Gołębiem a Niebrzegowem odnowiono populację marsylii czterolistnej. Jest to jedyne naturalne miejsce w kraju występowania tej wymarłej rośliny. Ostatnie miejsce występowania Marsylii odnotowano w 1973 roku nad brzegiem Jeziora Goczałkowskiego. Od tego czasu rośnie tylko w ogrodach botanicznych. W środowisku wodnym występują rozległe łąki ramienic, a w lasach można się natknąć na okazałe dęby szypułkowe i brzozy brodawkowate. Zwierzęta zamieszkujące ten wodno-leśny rezerwat biocenotyczny to - poza ptactwem - piskorz, który z żółwiem błotnym zamieszkuje środowisko bagienne.


Piskory

Ochrona ostoi Natura 2000 jest realizowana tak, by nie pogarszać stanu siedlisk oraz nie podejmować zadań mogących zagrażać i doprowadzić do ich degradacji. Należy również zachować dotychczasowy sposób użytkowania tych terenów, ponieważ zaniechanie gospodarowania, szczególnie na łąkach i pastwiskach, prowadzi do zaniku stanowisk rzadkich roślin i zwierząt. Oznacza to wielką szansę dla rolników, ponieważ za użytkowanie tych terenów w sposób zgodny z pewnymi zasadami programów rolnośrodowiskowych, jak terminowość i sposób wykonania prac dostosowany do lęgów ptaków, rolnicy dostaną dodatkowe pieniądze.


Ciek wodny Rabik

Niestety nasza Gmina nie została wpisana na listę w strefie priorytetowej Polesia Zachodniego, Wołyńskiego i dolnego Wieprza. Ujęto w niej za to Gminę Baranów. Oznacza to, że nie będzie można skorzystać z pakietu utrzymania łąk i pastwisk ekstensywnych z "płatności rolnośrodowiskowych" Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Przez ten fakt nasi rolnicy stracą pieniądze rzędu od 300 zł/ha za wypas do 1030 zł/ha za wykaszanie ręczne. Dla pocieszenia kolejne rozpatrywanie obszarów przyrodniczych o specjalnej ochronie, a co za tym idzie stref priorytetowych odbędzie się w 2007 roku. Być może wtedy uwzględniona zostanie również Gmina Żyrzyn. Pomimo, że Jezioro Piskory położone jest w większości na naszym terenie, Gminy nie ma w Strefie Priorytetowej Doliny Dolnego Wieprza.

E.R.